Voor veel honden is de jaarwisseling geen feest. Terwijl wij genieten van warmte en gezelligheid, voelen veel honden juist spanning.
Knallen, flitsen, trillingen en rook komen onverwacht en intens binnen. Ongeveer 60% van de honden heeft last van geluidsangst of geluidsovergevoeligheid. Uit onderzoeken blijkt dat meer dan de helft van de honden in de loop van hun leven vuurwerkangst of geluidsgevoeligheid ontwikkelt, zelfs wanneer zij in eerdere jaren nauwelijks reageerden.
Rond december raken elk jaar honderden honden in Nederland vermist door paniek door vuurwerk. Een goede voorbereiding kan daarom letterlijk levensreddend zijn.
Dit blog helpt je te begrijpen waarom vuurwerk zo heftig voelt voor honden en wat jij kunt doen om je hond veilig door de jaarwisseling heen te begeleiden.
Hoe hevig vuurwerk binnenkomt bij honden
Honden horen veel beter dan wij. Een knal die voor ons hard klinkt, voelt voor hen als een explosie. Daarnaast horen honden tonen tot ongeveer zestigduizend hertz en ruiken zij tienduizend tot honderdduizend keer beter dan mensen. De knallen, rook en geurveranderingen die wij nauwelijks opmerken, komen bij hen dus veel intenser binnen.
Honden die angstig zijn of zich zorgen maken, reageren ieder op hun eigen manier. Sommige honden vluchten, andere verstoppen zich, blaffen, trillen of verstijven. In paniek kunnen honden zelfs agressie laten zien. Elk jaar weer ontsnappen honden uit tuigen of halsbanden doordat ze schrikken.
Vuurwerkangst staat zelden op zichzelf. Het komt vaak voor bij honden die gevoelig zijn voor prikkels, onzekerheid of moeite hebben met herstel na stress. Ook lichamelijke klachten kunnen angst verergeren.
Pups en vuurwerk: het risico van een eenmalige schrikervaring
Sommige mensen denken dat een pup meenemen naar buiten tijdens oud en nieuw goed is voor de socialisatie. Dat is het niet. Buiten heb je geen controle over wat er gebeurt. Eén onverwachte knal kan een blijvend trauma veroorzaken.
Ik spreek uit persoonlijke ervaring. Mijn pup, die vuurwerkgeknal zelfs leuk vond, schrok enorm toen er vlak naast ons een vuurpijl neerkwam. Ze sprong uit mijn armen en rende in paniek weg. Die ene gebeurtenis veranderde alles. Ze ontwikkelde een diepe angst voor vuurwerk en later ook voor andere harde geluiden. Wat veel mensen niet weten, is dat zo’n schrikervaring niet alleen blijvende angst kan veroorzaken, maar dat die spanning zich zelfs kan doorzetten in honden die later in hetzelfde gezin komen. Angst kan dus generaties van honden beïnvloeden.
Laat je pup binnen, net zoals jonge kinderen. Geen vuurwerkshows, geen blootstelling en geen experimenten met harde geluiden.
Wat je in de weken voor oud en nieuw kunt doen tegen vuurwerkangst bij je hond
• Maak een veilige plek in huis
Een rustige ruimte waar je hond zich kan terugtrekken. Oefen in de weken vooraf korte, fijne momentjes op die plek.
• Gebruik rustgevende prikkels
Zachte muziek, gedimd licht en eventueel een rustgevende geur zoals lavendel.
• Aanraking en massage
Langzame, rustige strijkbewegingen kunnen spanning verminderen, maar alleen als je hond dit fijn vindt.
• Bereid je huis voor op knallen
Gordijnen dicht, ramen dicht, achtergrondgeluid aan.
• Overweeg supplementen of medicatie
Sommige middelen moeten weken vooraf worden gestart. Overleg altijd met je dierenarts.
• Check de chipregistratie
Zorg dat alle gegevens kloppen. In deze periode raken veel honden zoek door paniek.
• Gebruik een GPS-tracker voor extra zekerheid
Handig als je hond zou kunnen schrikken en wegvluchten.
• Bouw geluidsoefeningen veilig op
Met de touch-oefening, de snuffeldoos of rustige vuurwerkgeluiden op een laag volume.
Jouw steun is de belangrijkste bescherming tegen vuurwerkangst
Je hond heeft jou nodig als zijn veilige basis. Troosten bij angst mag altijd en geeft juist rust in plaats van extra spanning. Angst negeren werkt averechts, en isolatie of opsluiten maakt de onrust alleen maar groter. Let daarbij steeds op wat jouw hond aangeeft: soms zoekt hij contact, soms wil hij juist beschut liggen terwijl jij in de buurt blijft. Boosheid op stressreacties zoals blaffen, piepen of slopen helpt nooit; zulke reacties komen voort uit spanning, niet uit ongehoorzaamheid.
Oefeningen om je hond te helpen bij vuurwerkangst
Touch met geluidsopbouw
Voor honden die de touch al kennen. Gebruik verschillende voorwerpen, van zacht tot harder materiaal. Houd het voorwerp boven een pan of kom, geef het commando touch en laat het voorwerp vallen zodra je hond het aanraakt. Bouw het geluid langzaam op.
De snuffeldoos
Gebruik een kartonnen doos met voertjes en voeg lichte geluiden toe zoals papier of bubbeltjesplastic zodat je hond geluidjes koppelt aan iets leuks.
Vuurwerkgeluiden op laag volume
Zet het geluid zachtjes aan en geef daarna iets positiefs. Verhoog pas als je hond ontspannen blijft.
Wat je op de dag zelf kunt doen bij een hond met vuurwerkangst
• Houd je hond gezelschap
Aanwezigheid geeft veiligheid.
• Zorg voor ontspannende afleiding
Een gevulde kong, Lickimat of snuffelmat kan helpen om spanning te verlagen.
• Bied steun wanneer hij dat nodig heeft
Aai hem, praat rustig en laat hem tegen je aanleunen als hij dat wil.
• Een veilige schuilplek respecteren
Dwing je hond niet om zich te tonen wanneer hij zich verstopt.
• Controleer deuren, ramen en bezoek
Zorg dat je hond niet onverwacht kan ontsnappen.
• Kies rustige momenten voor wandelingen
Gebruik een goed passend tuig en dubbele bevestiging. Laat je hond in deze periode liever niet los.
Als je hond in paniek raakt door vuurwerk
Tijdens paniek schakelt het brein over op overleven. Blijf bij je hond, adem rustig en bied veiligheid. Pas wanneer de knallen voorbij zijn, kan hij herstellen.
Vuurwerkangst voorkomen bij je hond in het nieuwe jaar
De beste tijd om te trainen is wanneer er geen vuurwerk klinkt. Dan werk je aan herstel, veiligheid, positieve associaties en zelfvertrouwen.
Bij Hondenschool Pootsgewijs helpen we je graag met begeleiding. Je hoeft het niet alleen te doen!
Heb je vragen? Neem gerust contact met ons op! 🐾
